W łódzkiej Manufakturze w centrum miasta na 27 hektarach w dawnym imperium Izraela Poznańskiego pracę znajdzie 5 tys. osób. Tereny XIX-wiecznych fabryk tekstylnych rocznie ma odwiedzać 15 mln klientów.

Zakłady Poznańskiego po II wojnie światowej znacjonalizowano, a Andrzej Wajda kręcił w nich zdjęcia do "Ziemi obiecanej". Po wojnie działał w nich Poltexm, ale odkąd padł na początku lat 90., budynki niszczały. W 1998 roku kupiła je francuska firma Apsys - nigdzie w Europie nie ma tak olbrzymiej przestrzeni industrialnej w mieście.

Budowa trwała trzy i pół roku, w Manufakturę zainwestowano ponad 200 mln euro. Inwestor liczy, że koszty zwrócą się w siedem lat. Obmyślając projekt, Apsys wzorował się na innych europejskich rewitalizacjach, m.in. berlińskim Vitra Design Muzeum w przerobionej stacji transformatorowej. Moda na wykorzystywanie zabytków przemysłowych dotarła niedawno też do Polski - przykładem poznański Stary Browar czy warszawska Fabryka Trzciny. Żadna z tych inwestycji nie ma jednak takiego rozmachu jak Manufaktura. W Łodzi rewitalizacją objęto aż 12 hal produkcyjnych - w sumie ponad 200 tys. m kw. powierzchni użytkowej (Stary Browar jest trzykrotnie mniejszy).

Pomysł na Manufakturę był taki: połączyć sklepy z muzeami i usługami. Połowę powierzchni przeznaczono na handel, 30 proc. na rozrywkę i kulturę, a 20 - na hotele i biura. Inwestor wierzy, że największą atrakcją będzie trzyipółhektarowy rynek. - Tam będą koncerty i uliczne pokazy - mówi Joanna Delbar, rzeczniczka Manufaktury.

Przy rynku mieści się Aleja Rzemieślników z pracowniami przedstawicieli ginących zawodów oraz większość budynków. W największym w Polsce centrum handlowym zostanie otwartych 250 sklepów. W osobnych budynkach ulokowano hipermarkety. Część kulturalną inwestycji reprezentuje filia Muzeum Sztuki. Muzeum Nauki i Techniki wzorowane jest na francuskim La Vilette. A o przeszłości budynków przypomni Muzeum Fabryki zaprojektowane przez Mirosława Nizio, współautora koncepcji Muzeum Powstania Warszawskiego.

Rozrywka w Manufakturze to kręgielnia, centrum zabaw dla dzieci (1200 m kw.), dwupoziomowa dyskoteka oraz ścianka wspinaczkowa. Będzie też trójwymiarowe kino Imax oraz kino letnie na rynku. Działać będzie czterogwiazdkowy hotel i centrum biurowe. Teren jest duży, więc klientów będzie wozić kolejka.

Apsys zapłacił znanym osobom związanym z Łodzią, m.in. Renacie Dancewicz i Michałowi Urbaniakowi, za pisanie "kronik Manufaktury" do lokalnej prasy. Na billboardach i w prasie od dwóch tygodni trwa też kampania reklamowa nawiązująca do historii fabryki (wymyślona przez agencję).

Centra w Polsce

Polska jest jednym z najszybciej rozwijających się rynków handlowych w Europie. To efekt wejścia do UE i umiłowania Polaków do spędzania czasu w centrach handlowo-rozrywkowych i zakupów w niedziele. Według firmy Cushman & Wakefield pod względem oddawanej do użytku powierzchni w centrach nowej generacji, czyli spełniających zarówno funkcje handlowe, jak i rozrywkowo-rekreacyjne, lepsze od nas są tylko Włochy, Hiszpania i Francja.

Największym obiektem, który jest obecnie w trakcie realizacji, są Złote Tarasy w centrum Warszawy. Powierzchnia tego wielofunkcyjnego centrum, które ma być gotowe jesienią, wyniesie 225 tys. m kw.

Firma Jones Lang LaSalle przyznaje jednak, że w stolicy nasycenie centrami jest tak duże (ponad 1 mln m kw.), że deweloperzy wolą inwestować gdzie indziej. W ciągu dwóch lat ogromne centra powstaną w Gliwicach (Forum), Krakowie (Galeria Krakowska), Wrocławiu (Arkady Wrocławskie) oraz Poznaniu (Galeria Malta). Rośnie też aktywność deweloperów w mniejszych miastach.

Gazeta Wyborcza